VAHŞİ DENİZ HAYVANLARI

KÖPEK BALIKLARI

image
Yaklaşık 400 milyon yıldır köpek balıkları dünyada varlıklarını sürdürüyor. Dünyada 350 köpek balığı türü yaşamakta ve bu köpek balığı türlerinden, 27 köpek balığı türü Türkiye civarında bulunuyor. Bu 27 köpek balığı türü içinde 8 tane köpek balığı türü tehlikeli olabilecek köpek balığı türüdür.
En büyük köpek balığı türü 20 metreye varan uzunluğuyla balina köpek balığı " Rhincodon typus ", en küçük köpek balığı ise 20 cm boyundaki cüce kedibalığıdır " Etmopterus perryi ". Balina köpek balıkları dışındaki türlerin hepsi etçil beslenen köpek balıklarıdır. Balina köpek balıkları ise dev cüsselerine rağmen sadece mikroskopik canlılar (planktonlarla) beslenirler. En büyük etçil köpek balığı ise "büyük beyaz" olarak bilinen 7.5 metrelik boyuyla, Carcharodon carcharias'tır. Bazı köpek balıkları 500 metre derinlerde yaşabilir.

Köpek balığı kemik yerine kıkırdak yapıda iskelet sistemine sahip oldupğu için son derece kıvrak olabilmekteler. Ancak köpek balıkları yüzme keselerine sahip olmadıkları için yüzmeyi bıraktıklarında taş gibi deniz tabanına çöker. Bu yüzden köpek balıkları sürekli olarak yüzerler. Köpek balıklarının karaciğeri toplam ağırlığının %25-%30'unu oluşturur.
Köpek balıkları diş ve çene yapıları nedeni ile milyonlarca yıldır hayatta. Köpek balıkları alt ve üst çenede 4 ya da 5 sıra halinde dizilen ve sayıları türlerine göre değişen dişlere sahiptir. Köpek balıklarında bu dişlerin hemen arkasında "yedek dişler"i bulunur. Köğek balığı beslenirken kırılan dişlerinin yerini bu dişler alıyor. Köpek balığı için bu değişim birkaç günle birkaç hafta arasında hızlı bir şekilde gerçekleşiyor.

Köpek balıkları büyük balıklar, fok gibi bazı deniz memelileri, büyük mürekkep balıkları, penguenler gibi canlılarla beslenirler.
Köpek balıkları avlarına karşı kendilerini üstün kılan derecede gelişmiş duyu organların asahiptir. Koku alma ve işitme duyuları çok gelişmiş olan köpek balıkları kan kokusunu 3 km uzaktan bile alabilir. Köpek balıklarının görme duyuları az gelişmemiştir ancak köpek balıkları zaten genelde derinlerde yaşadıkları için, görme duyularını pek kullanmazlar. Köpek balıkları gövdelerinin yan tarafında bir çizgi şeklinde bulunan ve duyu organlarıyla, manyetik alanları algılar, yönünü tayin edebilir ve yaralı bir canlının çıkardığı titreşimler ile yerini saptar.
Köpek balıklarının en önemli duyusu ise Lorenzini ampulleri denen elektroreseptör hücreleridir. Bunlar köpek balığının baş kısmında bulunan ve 1 mm'lik kanallarla dışarıya açılan yapılardır. Elektriksel uyarılara karşı oldukça hassastırlar.
Köpek balıkları için avlanmada ilk uyarılan koku alma ve işitme duyularıdır. Köpek balığı avına yaklaştıkça görme duyusu devreye girer. Köpek balığı avını bulduğunda avının etrafında daireler çizmeye başlar. Sonra köpek balığı bu dairesel yüzüşü daraltır ve çapraz geçişler yapmaya başlar. Köpek balığı saldırıya geçtiğinde koruma amaçlı gözlerini geri kaydırır ve kapklar ile kapatır. Bu andan sonra köpek balıklarında sadece elektroreseptör duyular çalışır ve köpek balığı elektriksel uyarılar yayan her şeye saldırır.

Köpek balıkları tek tek veya grup halinde avlanabilirler. Köpek balıkları genelde tek başlarınayken insanlara saldırmazlar. Kuzey yarımkürede yaşayan köpek balığı saldırıları yok denecek kadar azdır. Akdeniz, Ege ve Marmara Denizinde ise köpek balığı saldırısı yok kabul edilir. Ancak yine de açık denizde yüzmek ya da derin su dalışları yapmak her zaman risk taşır. Ancak köpek balığı tarafından saldırıya uğramak istatiklere göre çok çok zayıf bir ihtimaldir ve köpek balığı fobisi bu açıdan anlamlı değildir. Köpek balığı saldırıları en çok Avustralya kıtasında görülmektedir ama burada da arı sokması nedeni ile ölenler köpek balığı saldırılarından ölenlerden 100 kat daha fazladır ve denizde boğulma sonucu ölenlerin sayısı ise 1000 kat daha fazladır. Güney Afrika'da son 35 yıl içerisinde en çok köpek balığı saldırısına uğrayanlar sörfçüler ve zıpkıncılar olup, bunlar içinde sadece bir dalgıç ciddi biçimde yaralanmıştır. Akdeniz'de ise köpek balığı saldırılarına ait bilimsel raporlar incelendiğinde 1863-1961 yılları arasındaki yaklaşık 100 yıllık sürede sadece 18 saldırı olayı gerçekleşmiştir. 1960'lı yıllardan sonra bir köpek balığı saldırısı kayıtlara geçmemiştir. En fazla köpek balığı saldırısı İtalya 5 saldırı, Yunanistan 4, Mısır 3, Yugoslavya 3, Malta 1, Fransa 1 ve Kuzey Afrika 1'dir.

KATİL BALİNALAR

image
Vahşi hayvanlar içinde önemli yeri olan Katil balinalar (Orcinus orca), bilinen adıyla Orkalar....

Orka adı katil balinalar için ilk olarak Romalılar tarafından kullanılmıştır. Aslında bir yunus türü olan katil balinalar okyanus yunus balıklarının en irisidir. Tüm okyanuslarda bulunur ve bu bakımdan her yere yayılmıştır. Katil balinalar derin sularda görülmekle birlikte, genellikle kıyıya yakın alanları ve açık okyanuslara tercih ederler. Katil balinaların karmaşık bir toplumsal gruplaşma yapısı vardır. Temel birim anaerkil ailedir ve aile reisi dişi katil balinadır. Dişiler doksan yıla kadar yaşayabilirler..

Vahşi hayvanlar içinde en güçlü yırtıcılardan biri olan katil balina karada, denizde veya havadaki bir çok canlıya saldırır. Katil balinalar, balıklar, deniz kaplumbağası, kuşlar, foklar, köpek balıkları , genç ve küçük yunuslara hatta gri balinalara bile saldırır. Bu kadar farklı canlılara saldırma güdüsü olan katil balinalar insanlara saldırmaz ve vahşi hayvanlar içinde insanlara karşı bir katil balina saldırısı kaydedilmemiştir. Ancak akvaryum parklarında tutsak olarak tutulan Orkaların terbiyecilerine saldırdıklarına dair raporlar vardır.

Vahşi hayvanlar içinde yer alan katil balinaların ayırdedici özellikleri olarak sırtındın siyah, göğüs ve yanları beyaz olması yanında göz üstünde ve arkasında beyaz lekeler olmasıdır. Katil balinalar ( Orkalar ) ağır ve tıknaz bir gövdeye ve büyük bir sırt yüzgecine sahiplerdir. Katil balinaların ( Orkalar ) sırt yüzgeçlerinin arkasında koyu gri bir leke bulunur. Erkek katil balinaların ( Orkalar ) uzunlukları 9,5 m'ye kadar çıkabilir ve ağırlıkları 6 tonu geçer. Dişi katil balinalar ( Orkalar ) ise daha küçüktür; en fazla 8.5 m uzunluğunda olurlar ve dişi katil balinalar ( Orkalar ) yaklaşık 5 tondur. Yavru katil balinalar doğduklarında 180 kg'dır ve uzunlukları yaklaşık 2,4 m'dir. Aralarında saatte 50 kilometre hıza erişenler vardır.

Tüm okyanuslarda ve Akdeniz ve Umman Denizi dahil çoğu denizlerde bulunurlar. Bununla birlikte daha düşük ısı ve kutup bölgelerini tercih ederler. Katil balinalar özellikle Kanada'nın Alaska'ya doğru kıvrıldığı güneydoğu Büyük Okyanus havzasında, İzlanda kıyılarında ve kuzey Norveç kıyılarında yoğun olarak bulunur. Düzenli olarak Antartika sularında görülürler

PİRANALAR

Pirana (Piranha) Latince adıyla Serrasalmus rhombeus….

Piranalar, Güney Amerika'daki akarsularda ve Amazon nehrinde yaşayan vahşi hayvanlar arasında yer alır. Piranalar tamamen etçildir ve ölü yada canlı birçok canlıya cüssesine bakmaksızın saldıran vahşi hayvanlar arasındadır. Piranalar aç oldukları zaman sınır tanımayan vahşi deniz hayvanlarıdır. Bir sürü kendisinden büyük bir hayvanı bile çok kısa bir sürede tamamen kemikleri kalan dek yiyip yok eder. Piranalar aç oldukları zaman hareket eden, kendinden büyük varlıklara bile saldıracak kadar tehlikeli kemirgen vahşi hayvandır. Piranalar sürü halinde gezer ve avlanırlar.

Piranalar avı ile karşılaştığında bazen korkak davranışlar sergilerler. Aslında piranalardaki bu korkak davranışlar avını yanıltmak ve onu kaçmasını engellemek içindir. Piranalar geri çekilip bir iki kere yaklaşıp kaçarlar ve daha sonra aralarından bir balık ilk ısırığı alır. Avın sonu başlamıştır kan kokusu ile birlikte saliseler içinde diğerleri de saldırır.

Türkiye'de daha az saldırgan bir tür olan kırmızı etçil piranalar görülmektedir.
image
Ayrıca hem otçul hem de etçil beslenen pacu cinsi piranalar da vardır ve bu piranalar etçil piranalar gibi büyük dişlere sahip değildir.

Piranalar boyuna oranla en güçlü çene ısırma gücüne sahip vahşi hayvanlardır.
Piranalar, vahşi hayvanlar içinde en güçlü çeneye sahip oldukları bilinen köpek balığı, timsah ve sırtlan gibi hayvanlardan, boyuna göre orantılama yapıldığında 3 kat daha güçlü ısırma gücüne sahiptir. Hatta dinazorlar çağındaki efsane vahşi hayvanlar arasında yer alan yırıtıcı Tyrannosaurus'u bile geri bırakmaktadır. Milyonlarca yıl önce yaşamış olan ve nesli tükenmiş olan vahşi hayvanlar arasında yer alan dev pirana Megapiranha paranensis'in yaklaşık 10 kg ğırlıkta bir pirana olduğu ve 70 cm boyunda olduğu, vahşi hayvanın çenelerinin ise 1240-4730 newton basınç uyguladığının tahmin edilmektedir. Bu vahşi hayvanlar içinde en büyük pirana türü Brezilya'da yaşayan ve 60 cM'ye kadar boyu olan (Pygocentrus piraya) piranadır. Serrasalmus Niger "Black Piranha" en saldirgan pirana türüdür.

AHTAPOTLAR

image
Ahtapot, Yunanca'da htapódi'den: gelmektedir. ahtapot eski Yunanca'da Octopoda (sekiz syak) anlamına gelir.
Ahtapotlar kafadan bacaklı olarak tanımlanan kabuksuz bir deniz canlısıdır. Ahtapotlar, bir çift gelişmiş gözleri bulunan ve beyinleri iyi gelişmiş, kabuksuz omurgasız hayvanlardır.

Küçük ahtapot türleri kayalıkların arasındaki boşluklar ve yarıklar arasında gizlenerek avlanır. Ahtapotlar denizde zeminde kayalara kollarıyla sürünerek ve suyu püskürterek hareket eder. Ahtapotlar genelde büyük hayvanlardan saklanırlar.

Ahtapotlar tehlike anında manto içerisine su çeker ve ahtapot aldığı suyu dışarıya verirken matoda bulunan ahtapot mürekkebini bu tazzikli su ile karıştırır ortama bırakır. Ahtapot bu şekilde ortama mürekkebi bıraktıktan sonra mürekkep ortamın görüş netliğini bulanıklaştırır. Bazı ahtapotlar kaçarken veya saklanırken savunma mekanizması olarak mürekkep fışkırtabilir. Bu durum birçok kez ahtapotların, mürekkep balıklarıyla karıştırılmasına yol açar. Mürekkep balığı ahtapotların en yakın akrabasıdır ancak ahtapotlarla karıştırılmamalıdır.
Ahtapot mürekkebi görüşü bozmakla berbaer, alkoloid içeren ahtapot mürekkebi ile düşmanının koku alma organ ve duyularını kısa süre etkisiz hale getirir. Ahtapot bu kısa süre içinde düşmanını atlatır ve ahtapot ortamdan uzaklaşır.

Ahtapotlar bulundukları ortama çok iyi kamufle olurlar ve kımıldamadan avının yaklaşmasını beklerler. Ahtapotlar büyüklüklerine göre bazı köpek balığı türlerini bile av olarak yaklayabilir ve yerler. Bazı ahtapotlar diğer ahtapot türlerini de yer. Vahşi hayvanlar arasında yer alan ahtapotlar balıklar, yengeçler, ve bir çok deniz canlısını avlayarak beslenir. Ahtapotlar parlak nesnelere ve ses çıkaran nesnelere karşı çok meraklıdırlar. Bazı ahtapot türleri ise vücudunda dış yüzey kaslarındaki kasılma ve gevşeme hareketleri ile dalga dalga renk oyunları yaparak avının dikkatini dağıtır ve ahtapotlar avının bu boşluğundan yararlanarak onu vantuzlu kolları ile yakalar ve yer.

MÜREN BALIKLARI

image

MÜREN BALIĞI latince Muranea helena
Denizlerde yaşayan vahşi hayvanlar iinde yer alan müren balıkları yılan balığına benzer. Müren balığı yaklaşık bir metre uzunluğundadır. Müren balıkları genelde koyu kahverengi renge sahip derisi üzerinde çok miktarda sarı ve beyaz lekelere sahiptir.

Müren balıkları Akdeniz'in derin sularında yaşar. Müren balıkları özellikle geceleri çok saldırgan olur. Müren balıkları ısırdığı zaman, dişlerinde bulunan zehir ile avını felç eder. Müren balıklarının kanında da insanın sinir sistemini felç eden özel bir madde bulunur. Müren balıkları özellikle dalgıçlar için tehlike yaratan bir balıktır. Bir dönem Romanların, esirlerini müren balıklarına ısırttıkları sanılmaktadır.

Müren balığının kendine belirlediği bir alan vardır. Bu alana giren canlılara karşı önce savunmaya geçer. Müren balığının ağzını açıp kapaması saldırı hazırlığının işaretidir. Eğer bulunduğu noktaya fazla yaklaşılırsa veya avı hedef alana girerse kuyruğunu bulunduğu ovukta bir yere dolar ve sabitler ,sonra güçlü kas sistemi ile hızlı bir şekilde dik bir fırlama avına saldırır ve ısırır.
Dişi müren balıkları Temmuz ve Eylül aylarında dişi müren balıkları kıyılara yaklaşıp yumurta bırakırlar. Müren balığının çok iyi pişirilmeden yenmemesi tavsiye edilir. Müren ısırması ile karşılaşıldığında antibiyotik tedavisi alınması gerkir. www.vahsihayvanlar.net'de vahşi kara hayvanları hakkında bir çok sorunun cevabı için ...TIKLAYINIZ...